12. Yargı Paketi Taslağı Sızdı

DW Türkçe'nin ulaştığı bilgilere göre, Adalet Bakanlığı tarafından hazırlanan 12. Yargı Paketi taslağı netleşmeye başladı. Toplamda 59 maddeden oluşan ve 19 farklı kanunda köklü değişiklikler öngören taslakta; çocuk suçluluğu ile mücadeleden sosyal medya denetimlerine, IBAN kiralama cezalarından cinsiyet değiştirme süreçlerine kadar çok konuşulacak birçok düzenleme yer alıyor.

İşte milyarları ve milyonlarca internet kullanıcısını yakından ilgilendiren yeni yargı paketinin öne çıkan detayları:

Çocuk Suçlulara Verilen Cezalar Artıyor, İndirimler Azalıyor

Yeni taslakta en dikkat çekici maddelerin başında, suça sürüklenen çocuklara yönelik cezaların ciddi oranda artırılması geliyor. Yaş gruplarına göre yapılacak düzenlemeler şu şekilde:

• 12-15 Yaş Grubu: Ağırlaştırılmış müebbet hapis gerektiren suçlarda çocuklara verilen en üst ceza sınırı 15 yıldan 18 yıla çıkarılıyor. Müebbet hapis yerine verilen 9-11 yıllık cezalar 10-12 yıla yükseltilirken, süreli hapis cezalarındaki indirim sonrası tavan sınır 7 yıldan 9 yıla uzatılıyor.

• 15-18 Yaş Grubu: Bu yaş grubundaki ceza indirimleri daraltılıyor. Ağırlaştırılmış müebbet cezalarında üst sınır 24 yıldan 27 yıla, müebbet yerine verilen cezalar ise 15-18 yıl aralığına çekiliyor. Ayrıca hâkimlere; suçun işleniş biçimi, sabıka durumu ve kastın ağırlığına bakarak bu yaş grubuna hiç ceza indirimi uygulamama yetkisi veriliyor.

• İnfaz Rejimi Değişiyor: Ağır suçlarda 15 yaş altı çocuklar için geçerli olan "cezaevinde geçirilen 1 günün 2 gün sayılması" avantajı kaldırılıyor. Artık koşullu salıverilme hesaplamasında 1 gün, 1 gün olarak esas alınacak.

Ebeveynlere "İhmal" Sorumluluğu

Taslak, çocukların suça karışmasında anne ve babaların sorumluluğunu artırıyor. "Aile hukukundan kaynaklanan yükümlülüğün ihlali" suçunun cezaları ağırlaştırılıyor. Ebeveynin ihmali yüzünden çocuğun cinayet veya ağır yaralama gibi suçlara yönelmesi durumunda cezalar artacak ve bu durumlarda şikayet şartı aranmaksızın direkt dava açılacak.

Sosyal Medyaya Kimlik Doğrulama ve VPN Kısıtlaması

Instagram, X (Twitter), TikTok ve YouTube gibi dev platformlar için Türkiye'de yeni bir dönem başlıyor.

• 9 Ay Süre Tanınacak: Sosyal medya platformlarına Türkiye'deki kullanıcıları için kimlik doğrulama sistemi kurma zorunluluğu getiriliyor. Elde edilen temel veriler Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) ile paylaşılacak. Kullanıcıların T.C. kimlik numarası gibi hassas verileri paylaşmaya zorlanmayacağı belirtilirken, platformlara uyum sağlamaları için 9 ay süre verilecek.

• Adli Makamlarla Bilgi Paylaşımı: Katalog suçlara yönelik soruşturmalarda, sosyal medya hesaplarının kullanıcı bilgileri adli makamlara verilmek zorunda olacak.

• VPN Servislerine Sıkı Takip: Erişim engellerini aşmak veya internette gizlenmek için kullanılan VPN hizmetleri, 5651 sayılı kanun kapsamına alınarak diğer dijital iletişim servisleriyle aynı hukuki sorumluluk ve yaptırımlara tabi tutulacak.

TV ve Dijital Yayınlara "Lisans İptali" Tehdidi

Televizyon kanalları ve dijital yayın platformlarına yönelik denetim kıskacı daralıyor. Suç işlemeyi, yasa dışı bahsi ve silah kullanımını özendiren, genel ahlaka aykırı ya da çocukların gelişimini olumsuz etkileyen içeriklere ağır yaptırımlar yolda. Kurallara uymayan kanallara brüt ticari gelirlerinin yüzde 2'si ile 5'i arasında idari para cezası verilebilecek, programlar 5 keze kadar durdurulabilecek. İhlallerin devamı halinde ise yayın lisansının iptal edilmesi gündeme gelecek.

IBAN Kiralayanlara Müjde ve Ceza Bir Arada

Kamuoyunda "IBAN mağdurları" olarak bilinen, banka hesaplarını başkalarına kullandırdıkları için nitelikli dolandırıcılıktan yargılananlar için yeni bir hukuki tanım yapılıyor.

"IBAN Kiralama" Artık Bağımsız Bir Suç Sayılacak Banka hesabı, IBAN veya kredi kartı bilgilerini haksız kazanç sağlamak amacıyla başkasına devredenlere 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası verilecek.

Bu düzenleme sayesinde, hesabını başkasına verenler doğrudan "nitelikli dolandırıcılık" gibi çok yüksek cezası olan bir suçtan yargılanmayacak (dolandırıcılığa fiilen katıldıkları kanıtlanmadığı sürece). Eğer taslak yasalaşırsa, şu an cezaevinde bu suçtan yatan birçok kişinin tahliye edilmesi bekleniyor.

Cinsiyet Değişikliği Süreci Zorlaştırılıyor

Taslakta aile yapısını koruma vizyonu adı altında LGBTİ+ bireyleri ilgilendiren maddeler de yer alıyor. Cinsiyet değiştirme başvurularındaki kurallar oldukça ağırlaştırılıyor:

• Yaş sınırı 18'den 25'e çıkarılıyor.

• Başvuru sahibinin evli olmaması şartına ek olarak, çocuk sahibi olmama kriteri de getiriliyor.

• Sağlık kurulu raporları sadece Sağlık Bakanlığı'nın belirleyeceği tam teşekküllü eğitim ve araştırma hastanelerinden alınabilecek.

• Süreç, en az 3 ay arayla yapılacak 4 farklı resmi değerlendirme ile en az 1 yıla yayılacak ve kişinin üreme yeteneğinden kalıcı olarak yoksun olduğu tıbbi olarak tescillenecek.